Amanullah Han

1892 - 1960

Amanullah Han1892 yılında Pangman'da doğdu. Babası Kral Habibullah Han, 20 Şubat 1919'da suikast sonucu ölünce, önce kral naibi oldu, sonra bu durumdan yararlanarak, amcaları Serdar Nasrullah Han ile İnayetullah Han'ın karşı koymalarına rağmen, kendini emir ilan etti. Tahta geçince, Hindistan'ın ülkesine tam bağımsızlık tanımasını istedi. Bu konudaki görüşmeler Afganistan ile İngiltere arasında ilan edilmemiş bir savaşın başlamasına yol açtı (1919). Üç ay süren çatışmalar sonunda, İngiltere Afganistan'ın bağımsızlığını tanımak zorunda kaldı. Amanullah Han da bağımsız Afganistan'ın kralı oldu.

Amanullah Han açık fikirli bir hükümdar olarak, ülkesinde bazı sosyal reformları gerçekleştirmek istiyordu. 1928'de uzun bir Avrupa gezisine çıktı ve dönüşte Türkiye'ye uğradı. Türkiye'deki değişim ve Atatürk ile yaptığı görüşmeler kendisini derinlemesine etkiledi ve Kabil'de reform hazırlıklarına başladı. Niyetleri kabile reisleri ve tutucu din adamları arasında geniş tepki yarattı. Ülkede yer yer ayaklanmalar baş gösterdi. Kötü şöhretli bir eşkıya olarak bilinen Habibullah, karışık durumdan yararlanarak Kabil'e hakim oldu (1928). Amanullah Han bu şekilde tahtını bırakmak zorunda kalınca bir daha dönmemek üzere Afganistan'dan ayrıldı ve İsviçre'nin Zürich kentine yerleşti (1929). 1960 yılında orada öldü.