Cengiz Han

1166 - 1226

1167 yılında doğdu. Moğol kağanı ve Moğol devletinin kurucusu. Asıl adı Temuçin’dir. Temuçin, 13 yaşlarında iken, babasını kaybetti. Henüz küçük olduğundan, kabilesi, onu bırakıp Tayciutlar’a katılmak istedi. Annesi Helün Hatun, binbir çaba ile kabilenin küçük bir bölümünü geri çevirebildi. Nice güçlük ve sıkıntıya rağmen, varlıklarını sürdürebildiler. Bütün bu olaylar sırasında, Temuçin’deki önderlik yetenekleri kendisini belli ediyordu.

Cengiz, han olduktan sonra Çin’deki Kitün/Chin sülalesinin, kuzey sınırlarında Tatarlar’a karşı giriştiği bir harekete katıldı ve Tatarlar ezildi. Ona göre Tatarlar atalarına kötülük edip, ölümüne neden olmuşlardı. 1202’te Tatar kabileleri ile savaştı ve onları yendi.

Cengiz Han, Moğolistan’ın tek gücü durumuna gelmişti. 1206 ilkbaharında, Onon ırmağı boylarında bir kurultay toplandı. Bu kurultay, bütün kabilelerin temsilcileri Han Cengiz’i, bakanlığa (Kağan) getirdiler. Cengiz unvanı da bu sırada verilmiş olmalıdır.

Cengiz Kağan Çin’den batıya giden ticaret yolunu denetimlerinde tutan Tangutlar’la savaştı. 1209’da kendisi de sefere katıldı. Başkent Ning-hia düşmediyse de, Tangutlar denetim altına alındı. Cengiz Kağan, Asya’nın doğusunda büyük bir güç olarak ortaya çıkarken, Orta Asya’nın kudretli devleti de Harezmşahlar’dı. İki ülke arasında bir çok elçiler gidip gelmişti. Cengiz, iki ülke arasında özellikle ticaretin gelişmesinden yana olduğunu belirtmiş, Harezmşah ülkesinden gelen kervan mallarını uygun fiyatlarla satın almıştı. Cengiz, 1218’de bir kaç elçisi dışında tamamı Müslüman olan tacirlerin yönettiği 450 kişilik bir kervan hazırlatıp gönderdi. Cengiz’in Moğollar’ı tek bir devlet altında toplaması sonucu, eski Göktürk topraklarındaki bazı Türk boylarının Batı’ya doğru göçü başlamıştır. Asya’daki dinler mücadelesinde, Cengiz’in Şaman inancında olmasına karşın, siyasal açıdan İslamiyet’e yakınlaşmasıyla islamiyet’e destek sağlamıştır. Cengiz’le birlikte Asya’nın iktisadi yaşamı da değişime uğramıştır. Ülkeler arası ticaret yeni boyutlar kazanmış, sınırlar ve gümrükler ortadan kalkmıştır. Asya’da tek bir devletin egemen olmasıyla Asya’nın batısı ile doğusu arasındaki ticari ilişkiler gelişmiştir. 1227 yılında öldü.

HAKKINDA YAZILANLAR

Cengiz Han'ın Liderlik Sırları

Aykut Çağatay

Okumuş Adam Y. İstanbul 2001

Onikinci yüzyılın başlarında, ardı ardına ülkeler fethetmesiyle korku ve dehşet saçan bir devlet, dünya sahnesine aniden çıktı: Moğol İmparatorluğu.

Gobi çöllerinden çıkıp giden Moğol göçebeleri, şaşırtıcı bir hızla Çin ve Harzemşahlar gibi dönemin en büyük, en güçlü ve en medeni devletlerini yerle bir etti.

Her zaman kendilerinden kat kat üstün devletlere karşı savaşan Moğallar, Çin'den Avrupa'ya, Tibet'ten, İran'a kadar dünya tarihinin hala görmediği büyüklükte devlet kurdular.

Bu imparatorluğun başında, her Moğol'un en çok sevdiği ve her Moğol'un en çok korktuğu bir hakan vardı: Cengiz Han.

Cengiz Han, bu imparatorluğu dokuz yaşından beri mücadele ederek, tırnaklarıyla kazıya kazıya tek başına kurdu. Yanında ileride her biri devletler fethedecek ve Cengiz Han kadar ünlü olacak Borçu, Celme, Mukuli, Subutay Bahadır, Kurt Cebe gibi

kendisinin bizzat yetiştirdiği sadık adamları vardı.

Bu kitap, Cengiz Han'ın kişiliğini, yaşadıklarını ve Moğol İmparatorluğu'nun bütün aşamalarını adım adım yansıtırken, başka kitaplarda bulamayacağınız ayrıntılara yer veriyor.(Arka Kapak)

2.Cengiz Han'dan Amerika'ya Kaçan Türkler M.S.1233 Dene ve Na-Dene Kızılderilileri

3.Bozkır İmparatorluğu Atilla / Cengiz Han / Timur

Göçebe İmparatorluklar Moğolistan'dan Tuna'ya

4.Moğolların Büyük Hanına Seyahat 1253-1255

5.Moğol Kurdu