Joseph Chester Wilson

1909 - 1971

Joseph Chester WilsonAmerikalı girişimci Wilson on yıllık geliştirme çalışmalarından sonra uygun fiyatlı ilk fotokopi makinesini piyasaya sürdü. Xetox Corporation adlı şirketi ayrıca fotokopi makineleri kiralayan ilk şirketti.

Wilson Rochester/Minnesota'da dünyaya geldi. Rochester'in eski belediye başkanlarından olan dedesi, fotoğraf kâğıdı üreten Haloid Company'nin kurucuları arasındaydı. Önceleri Rochester Üniversitesi'nde eğitim gören ve 1931'de buradan mezun olan Joseph, ardından Harvard Business School'da (Ticaret Bölümü'nde) okudu ve bu okulu da 1933'te birincilikle bitirdi. Haloid şirketinin başkanlığını yürüten babası, Joseph'i kendi şirketlerinde satış müdür yardımcısı olması için güçlükle ikna edebildi.

Haloid 30'lu yılların ilk yarısında yeni bir foto kâğıdı piyasaya sürdüğü için ABD'deki ekonomik buhranı atlatabildi. Haloid 1935'te fotokopyalama aletleri üreticisi Rectigraph Company'nin hisse çoğunluğunu satın alınca yepyeni bir piyasaya girmiş oldu. 1935'ten beri çocukluk arkadaşıyla evli bulunan Wilson, bir yıl sonra şirket yöneticiliğine getirildi. Çekingen bir yapıya sahip olan Wilson, babasının yönetici kişiliğini taşımıyor ve aynanın önünde sürükleyici konuşmalarla kendinden emin davranış provaları yapıyordu. Buna karşın kısa bir sürede, hükümet dairelerini başlıca müşteri olarak kazanmasını bilen, bir satış dehası olduğunu gösterdi. 1939'da yönetim kurulu üyeliğine getirilen Wilson, bundan yedi yıl sonra babasının yerine genel müdür oldu.

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra hükümetten sipariş gelmemeye başladı. Şirketin çektiği parasal sıkıntı döneminde araştırma bölümünün şefi John H.Dessauer, başlıca rakipleri olan Eastman Kodak tarafından yayınlanan bir dergide, Amerikalı Chester Culson tarafından icat edilen yeni bir kopyalama yönteminden söz eden bir yazıya rastladı. Wilson uygun fiyatlı bir fotokopi makinesinin satış rekorları kıracağından emindi. Bu nedenle 1947'nin başında, kendisine Carlson metoduna dayanan ürünler çıkarması için izin veren bir sözleşme imzaladı. Bundan iki yıl sonra, üç parçadan oluşan ve büyüklüğü yüzünden azman olarak nitelendirilen ilk ticari fotokopi makinesini piyasaya sürdü.

"Azman" tıpkı bunu izleyen on yıl boyunca geliştirilen diğer aletler gibi, başarılı olamadı. Buna karşın Wilson düşüncesinin doğruluğuna inanıyor ve ayırabildiği her doları araştırma işine yatırıyordu. 1955'te İngiliz film şirketi J.Arthur Rank Organization ile "Rank Xerox" adı altında ve merkezi Londra olmak üzere bir joint-venture'e (ortak girişim) imza attı.

Piyasa araştırma kurumlarının olumsuz değerlendirmelerine karşın, 1959'da "914" adlı (9x14 inç büyüklüğünde kâğıtların kopyasını yapan) ilk fotokopi makinesinin seri üretimine başlandı. Karşılaştıkları başlıca sorun, aygıtların kolaylıkla işletilebilmesine karşın, büyük ve kullanışsız olmalarıydı (1.20 m yüksekliğinde ve 300 kilo ağırlığında). Wilson buna rağmen yoğun TV reklamları ve kamuya açık yerlerde yaptıkları gösterilerle, bu fotokopi makineleri için alıcı bulmaya çalışıyordu. 1961'den sonra Xerox Corporation adını alan şirket, çok yoğun bir biçimde televizyon reklamlarına yüklendi. Wilson bunların yanı sıra trafiğin çok yoğun olduğu kamuya açık yerlerde gösteriler düzenledi. Ne var ki, bu alet büyük çapta satılamayacak kadar pahalıydı.

Wilson satış müdürüyle birlikte, tüketime göre ayarlanmış bir fiyat saptanması düşüncesini geliştirdi. Xerox, makineleri düşük bir aylık ücret karşılığında kiraya veriyor ve belirli bir limiti aşan her bir kopya için ayrıca para alıyordu.

Bu kavram kısa sürede kabul gördü. Xerox 1962'de 100 milyon dolarlık satış limitine ulaştı. 60'lı yılların ortasından sonra geliştirilmiş aletler piyasaya çıktı. "813" modeli, "913'ün ancak yedide biri büyüklüğündeydi; "2400" modeli dakikada 40 kopya çıkartıyordu ("914":14). Kiralama stratejisi tuttu. Müşteriler kendilerine verilen daha yeni modellerle daha çok kopya çıkartabiliyorlardı. Xerox ayrıca otomatik iş düzenleyici makinelerle işleri kolaylaştırmaya yönelik mallar sunuyordu alıcısına.

Cironun hızla artmış olması (1968: 1.125 milyar dolar) ürünlerin çeşitlendirilmesini zorunlu hale getirdi. Wilson bu yüzden 1969'da SDS'i (Scientifıc Data Systems) satın almakla, bilgisayar ve dijital teknolojisinde uzmanlaşmış olan bir şirkete sahip oldu. Büyümenin ancak araştırma çabalarına hız vermekle mümkün olabileceğinden emin olan Wilson, ertesi yıl yüksek maaşla çalışan mühendis, bilgisayar bilgini, felsefeci ve antropologların geleceğin tekniği üzerinde kafa yordukları Palo Alto Research Center'ı (PARC) (Araştırma Merkezi) kurdu. Yine 1970'te firma merkezini Rochester'den Stamford'a (Connecticut) taşıdı. Bir yıl sonra da, Wilson 61 yaşında New York'ta geçirdiği enfarktüse yenik düştü.