Talip Özkan

1939 - ...

Türk Halk müziği denince Anadolu'nun ve Trakya'nın ses kültürü akla gelir. Bu kültürün kaynakları, çeşitli doğal ve sosyal olaylar çerçevesinde ezgi üretimini sürdürürler ve ses kültürümüze katkıda bulunurlar, bitmek tükenmek bilmeyen gayretle... Bir de bunları toplayan, kendine özgü yorumlarıyla uygulayan ikinci kuşak halk sanatçıları vardır. Çileli bir kuşağın sanat emekçileri diyebileceğimiz bu insanlar arasında halk müziğimize bir çok yönden hizmet etmiş olan Talip Özkan ismi kuşkusuz önemli bir yer tutar. Talip Özkan, halk kültürünü yaşayarak yaşatmaya gayret etmiş bir sanatçı.... Çocukluk yıllarından itibaren halk kültürünün dolayısıyla müziğinin içinde yoğrulmuş, daha sonraları ülkenin dört bir yanına sazı ve sesiyle ulaşmış Talip Özkan.... Talip Özkan'ın yaşam öyküsünü kısaca şöyle aktarabiliriz.

2 Ağustos 1939'da Denizli'de doğan Özkan, ilk ve orta öğrenimini Acıpayam'da Lise öğrenimini ise Denizli'de tamamlar. 1957-58 öğretim yılında Ankara Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Fransız Filoloji Bölümü'nü kazanır; böylece yüksek öğrenim yapma isteğinin ilk basamağına adım atmış olur. Türk Halk müziğinin önemli simalarından olan Muzaffer Sarısözen ile lise yıllarında Acıpayam'da tanışır... Sarısözen genç Talip Özkan'ın bağlamadaki icra tekniğini ve performansını göz önünde bulundurarak radyo emisyonlarına çağırır. Özkan yüksek öğrenim için Ankara'ya geldiğinde Ankara Radyosu'nun halk müziği programlarıa katılmaya başlar. Kısa zamanda kendini kabul ettirir ve radyo sınavlarını kazanarak profesyonel yaşamına ilk adımı atmış olur.

1960 askeri müdahalesi sonrası, İstanbul Radyosu'nda sanatçılığa devam eden Özkan, aynı dönemde yüksek öğrenimini de ihmal etmez. İstanbul'a geldiği yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'ne kaydolur. Bir süre fakülte ve radyo çalışmalarını birlikte götürür. İzmir Radyo'suna naklen atanmasından sonra Özkan'ın özel yaşamında ve meslek yaşamındaki sorumluluklarının ağırlaştığı görülür. Bu dönemde "koro şefliği" ve "öğretmenliği" birlikte sürdürür.

Türkiye Radyoları'nda, sanatçılığın yanısıra korist, koro şefi, öğretmen, derlemeci ve müfettiş olarak görev yapan nadir simalardan biridir.

Meslek yaşamının her aşamasında derleme faliyetlerine büyük önem veren Talip Özkan, Türkiye'nin bir kaç kenti hariç hemen her kentin, ilçe ve köylerinden halk ezgileri derlemiştir. Bu derlemelerin çoğunu kişisel çabalarla gerçekleştiren Özkan, 1967 yılında TRT kurumunun görevlendirmesiyle ilk resmi derlemesini gerçekleş tirir. TRT'nin düzenlediği 1. Folklor Derleme Gezişi için İzmir ve çevresinde yapılan çalışmalarda Veysel Arseven, Işıl Duygu Gülöksüz ve Talip Özkan görev yapmıştır. 100 kadar halk ezgisi, 8 tane masal, ramazan manisi ve çeşitli ninniler bu derlemede elde edilen malzemelerdendir.

Talip Özkan'ın her dönemde kendini geliştirme isteği onun yaşamı boyu müzik öğrenciliğini sürdürmesi gibi bir sonuç doğurmuştur. İzmir Radyosu'nda sanatçı ve şeflik görevlerini sürdürürken aynı zamanda Armoni, orkestrasyon, enstrumantasyon, kontrpuan gibi Batı müziği disiplinlerini de öğrenerek müzik donanımını geliştirmeyi bilmiştir.

1976-77 yıllarında Fransa'ya (Paris'e) yerleşerek halk müziği çalışmalarına Avrupa'da devam etmiştir. Avrupa'daki konser ve Türk müziği tanıtım çalışmalarını sürdürürken aynı zamanda Paris 8. Üniversitelerinde önce müzikoloji, sonra etnomüzikoloji doktorası yapan Özkan bu eğitimim 1988 yılın da tamamlamıştır. Halen Paris'te yaşamaktadır....

Bağlamada kendine özgü üslup ve icrasıyla bir ekol oluşturan Talip Özkan'ın bağlama çalışındaki, tarama tezeneli icra ve seri parmak hareketleri en belirgin özellikleridir. Sesini de aynı ölçüde dengeli ve tavrıyla kullanabilmektedir.